ทีนี้ อีกอย่างหนึ่ง มักจะอ้างเรื่องเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ รัฐธรรมนูญนั้นเป็นกฎหมายแม่บทของประเทศ บางทีก็เขียนไว้เพียงให้หลักกว้างๆ จริงอยู่ เจตนารมณ์ก็มุ่งให้คนมีเสรีภาพ แต่เสรีภาพนั้นก็ต้องมีกฎหมายปลีกย่อยมาบอกอีกว่าในเรื่องใดแค่ไหนอย่างไร ไม่ใช่บอกทีเดียวจบแค่รัฐธรรมนูญ
จะเห็นว่า เสรีภาพในรัฐธรรมนูญอาจจะบอกกว้างๆ เช่นในเรื่องทางศาสนานี้ ก็จะว่า เมื่อไม่ขัดต่อศีลธรรมอันดีของประชาชน นี่เป็นสำนวนเก่า ที่เขียนกันมาแต่ไหนแต่ไร หรือถ้าเป็นหลักทั่วไป ก็ทำนองว่า เมื่อไม่ละเมิดต่อผู้อื่น เมื่อรัฐธรรมนูญบอกไว้กว้างๆ ก็มีกฎหมายลูกมารับช่วงต่อ
อย่างเรื่องศาสนานิกายต่างๆ ก็ไม่ใช่หมายความว่า จะไปอ้างรัฐธรรมนูญว่าใครจะนับถืออย่างไร ก็เป็นนิกายอะไรก็ได้ อย่างในเมืองไทยก็มีกฎหมายบอกว่านิกายไหนเป็นที่ยอมรับโดยรัฐ อย่างเช่น แม้แต่ที่มีนิกายจีน นิกายญวน (จีนนิกาย อานัมนิกาย) ก็มีกฎหมาย ดูเหมือนจะในระดับกฎกระทรวงยอมรับ ไม่ใช่ว่าจะอ้างรัฐธรรมนูญ แล้วบอกว่าเป็นนิกายหนึ่งๆ ไม่ได้ ถ้าขืนอย่างนั้นแล้วจะยุ่งหมด
ก็เลยจะขอยกตัวอย่างสักหน่อย คือ ศาสนานี้เป็นเรื่องว่าด้วยความดีงาม และเป็นเรื่องใหญ่ แต่ถ้าจัดการไม่ดี ก็จะเป็นปัญหาที่ใหญ่มากด้วย
ขอยกตัวอย่างในประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่นเรื่องที่เกิดขึ้นในประเทศญี่ปุ่น ตอนนี้ก็ ๑๐ ปีพอดี คือเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นเมื่อเดือนมีนาคม ปี 1995 มีการปล่อยแก๊สพิษในสถานีรถไฟใต้ดิน ทำให้คนตายไปจำนวนหนึ่งแล้วบาดเจ็บหลายพัน สืบไปสืบมา ก็ได้ความว่ามาจากลัทธิศาสนาที่เรียกว่า “โอม-ชินริเกียว” (Aum Shinrikyo)
ลัทธินี้ก็อ้างว่ามาจากพุทธศาสนา รวมกับ เต๋า และโยคะ จะเห็นว่ามีคำว่า “โอม” ซึ่งเป็นคำที่มาจากศาสนาพราหมณ์
ขอให้ข้อมูลเป็นความรู้ปลีกย่อยนิดหน่อย คือ เวลาพวกพราหมณ์จะกล่าวอะไรที่สำคัญมากขึ้นมา เขาจะเริ่มต้นด้วยคำว่า “โอม” ซึ่งเขาถือเป็นคำศักดิ์สิทธิ์อย่างยิ่ง หรือศักดิ์สิทธ์ที่สุดในศาสนาพราหมณ์ เป็นคำที่รวมเอาเทพเจ้าที่เรียกว่า "ตรีมูรติ" คือพระพรหม พระนารายณ์ และพระอิศวร อันสูงสุดของศาสนาพราหมณ์ เข้าไว้ด้วยกันในคำเดียว หรือหมายถึงไตรเพท คัมภีร์ที่เป็นโองการของพระพรหม ซึ่งก็ยิ่งใหญ่ที่สุดในศาสนาพราหมณ์
ต่อมาพุทธศาสนาแบบมหายานเกิดขึ้น ก็อย่างที่ทราบกัน คือมีการไปรับเอาแนวคิดของพราหมณ์/ฮินดูเข้ามา คำว่า "โอม" ก็เข้ามาสู่พุทธศาสนา โดยที่พุทธศาสนามหายานก็มี “โอม” เป็นคำที่สำคัญมาก เช่นในประโยคว่า “โอม มณี ปัทเม-หู้ม”
(ชาวพุทธบางท่านเอาคำนี้มาปรับให้เข้ากับพุทธศาสนา โดยให้ "โอม" หมายถึงพระรัตนตรัย ด้วยการแยกศัพท์ให้ตรงตามของพราหมณ์ เป็น อ+อุ+ม=โอม แต่ทั้งนี้เปลี่ยนให้ อ=อรหํ อุ=อุตฺตมธมฺโม ม=มหาสงฺโฆ)
ตอนนี้มาที่ญี่ปุ่นก็แปลงต่อไปอีก โอม-ชินริเกียว (Aum Shinrikyo) ก็มีท่านโชโก อาซาฮารา (Shoko Asahara) เป็นหัวหน้าลัทธิ แต่ไปๆ มาๆ กลายเป็นว่า ลัทธิศาสนานี้ ซึ่งบอกว่านิยมความสงบ ให้นั่งสมาธิ ทำจิตภาวนา แต่มีเบื้องหลัง ในที่สุดก็คือเป็นผู้ก่อคดีปล่อยแก๊สพิษในสถานีรถไฟใต้ดิน ทำให้คนตายและเจ็บมากมาย
แต่ที่เป็นอย่างนี้ก็เป็นเรื่องที่มีอิทธิพลของศาสนาคริสต์เข้ามาด้วย เมื่อกี้บอกว่าเอาพุทธศาสนา โยคะ แล้วก็เต๋า มาผสมผสานกัน แต่ที่ว่ามีอิทธิพลของศาสนาคริสต์ ก็คือ ความเชื่อในคำทำนายเรื่องโลกาวินาศ คือ ในศาสนายิว-คริสต์มีคัมภีร์พวกหนึ่งเรียกว่า อะพอคคาลิปส์ (Apocalypse) ซึ่งพูดถึงคำทำนายที่ว่าจะเกิดภัยพิบัติใหญ่ถึงคราวโลกจะแตก (the end of the world) และพระผู้เป็นเจ้าจะทรงช่วยคนดีผู้ที่ประพฤติธรรมให้รอด
ทีนี้พวกลัทธิภายหลังก็มาพัฒนาหรือเอาแนวคิดนี้มาใช้กัน เช่นบอกว่า ดูซิ โลกปัจจุบันมันวุ่นวายเลวร้ายเหลือเกิน คนประพฤติต่ำทราม มีแต่สงครามรบรากัน อันนี้จะทำให้พระผู้เป็นเจ้าพิโรธ เมื่อพิโรธแล้วก็จะทรงทำให้โลกพินาศ ลัทธิพวกนี้ก็บอกว่า อีกไม่ช้าโลกจะอวสาน พระผู้เป็นเจ้าท่านไม่เอาไว้แล้ว เพราะฉะนั้นเขาจึงมาช่วย ให้คนพวกเราที่เป็นกลุ่มเล็กๆ นี้รอด พวกเราต้องรีบปลีกตัวแยกออกไปเสียก่อน นี่เป็นทางรอด
อิทธิพลความเชื่อนี้ก็เข้ามาในลัทธิศาสนาอื่นด้วย อย่างที่ว่าเขาจะสันนิษฐานหรืออะไรก็แล้วแต่ โอม-ชินริเกียวนี้ก็ถึงกับว่าตัวเขากำหนดชะตาของโลกได้ รวมความเอาเป็นว่าลัทธินี้มีแนวคิดที่เป็นการผสมผสานลัทธิศาสนาต่างๆ
ทีนี้เมื่อโอม-ชินริเกียวก่อเรื่องเป็นคดีใหญ่อย่างนี้ ก็ทำให้รัฐบาลญี่ปุ่นเกิดความตระหนักเห็นภัยว่า ศาสนาถ้าไม่ระวัง ก็เป็นเรื่องยุ่งเหมือนกัน เลยเป็นเหตุให้รัฐบาลญี่ปุ่นต้องออกกฎหมายมาควบคุมกิจกรรมลัทธิศาสนา