การศึกษา: เครื่องมือพัฒนาที่ยังต้องพัฒนา

 ...มนุษย์ปุถุชนนั้น มิใช่จะอาศัยกิเลสเป็นเครื่องปกป้องตัวให้อยู่รอดเท่านั้น แต่เมื่อได้รับการพัฒนาขึ้นบ้างแล้ว ก็อาจใช้กิเลสเป็นเครื่องปกป้องตัวให้อยู่ในความดีงาม ตลอดจนใช้เป็นแรงผลักดันให้ทำสิ่งที่ถูกต้องดีงาม หรือสิ่งที่เป็นคุณประโยชน์ขึ้นได้ด้วย บางครั้งเราจึงอาจนำเอากิเลสมาใช้ในการศึกษา หรือการดำเนินชีวิตทั่วไป เป็นเครื่องกระตุ้นเร้าหรือชักจูงให้คนประพฤติธรรม ทำความดีงามบางอย่าง แม้ว่าจะเป็นวิธีการที่ไม่ปลอดภัย เสี่ยงต่อการเกิดผลข้างเคียงที่ไม่น่าพอใจก็ตาม กิเลสที่ถูกนำมาใช้ในแนวทางนี้บ่อยๆ นอกจากตัณหาที่ล่อด้วยรางวัลในการทำความดีเป็นต้นแล้ว กิเลสสำคัญอย่างหนึ่งที่พบเห็นได้อย่างกว้างขวางในรูปลักษณะต่างๆ มากมายและหลายระดับ ก็คือมานะ...

ภาษาไทย
ที่มาจาก ธรรมกถา ปาฐกถา แก่ คณบดี คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คณาจารย์ นิสิต และบุคคลทั่วไป ณ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อ ๓ มีนาคม ๒๕๓๐
พิมพ์ครั้งแรก ๒๕๓๐
พิมพ์ล่าสุดครั้งที่ ๓ มกราคม ๒๕๔๑
ISBN974-7891-16-6, 974-87563-1-9
เลขหมู่BQ4570.E3
เนื้อหาในเว็บไซต์นอกเหนือจากไฟล์หนังสือและไฟล์เสียงธรรมบรรยาย เป็นข้อมูลที่รวบรวมขึ้นใหม่เพื่อช่วยในการศึกษาค้นคว้าของผู้สนใจ โดยมิได้ผ่านการตรวจทานจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
ผู้ใช้พึงตรวจสอบกับตัวเล่มหนังสือหรือเสียงธรรมบรรยายต้นฉบับก่อนนำข้อมูลไปใช้ในการอ้างอิง